साईमत मुंबई प्रतिनिधी
महाराष्ट्र सरकारने बांगलादेशला होणाऱ्या संत्रा निर्यातीवरील ५० टक्के अनुदान योजना अधिकृतपणे रद्द केल्याने राज्यातील संत्रा उत्पादक शेतकरी आणि निर्यातदारांमध्ये मोठी चिंता निर्माण झाली आहे. मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला असून, या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांचे कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान होत असल्याचा आरोप निर्यातदारांकडून केला जात आहे.
ही अनुदान योजना डिसेंबर २०२३ मध्ये सुरू करण्यात आली होती. त्यावेळी बांगलादेशकडून आयात शुल्क वाढल्याने आणि निर्यात बाजारपेठेतील अडचणी वाढल्याने राज्य सरकारने सुमारे १६९ कोटी रुपयांचे अनुदान जाहीर केले होते. मात्र, जून २०२६ नंतर ही योजना पूर्णपणे बंद करण्यात आली आहे.
India मधील संत्रा उत्पादनासाठी महत्त्वाचे केंद्र असलेल्या Maharashtra राज्यात या निर्णयाचा थेट परिणाम जाणवत आहे. विशेषतः विदर्भातील संत्रा उत्पादकांना याचा मोठा फटका बसला आहे.
अमरावती येथील निर्यातदार ताज खान यांच्या म्हणण्यानुसार, निर्यात कमी झाल्यामुळे आता मोठ्या प्रमाणात संत्रा देशांतर्गत बाजारात विकावा लागत आहे. पूर्वी दिल्लीसारख्या बाजारपेठेत दररोज सुमारे ५० ट्रक संत्रा पाठवला जात असे, मात्र आता ८० ते १०० ट्रकपर्यंत पुरवठा करावा लागत आहे. मात्र मागणीच्या तुलनेत पुरवठा जास्त झाल्याने दर कोसळले आहेत आणि शेतकऱ्यांना योग्य भाव मिळत नाही.
Amravati परिसरात संत्रा शेतीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेले शेतकरी आता आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. काही शेतकऱ्यांनी नव्या लागवडीपासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला असून, काही ठिकाणी तर संत्रा बागा काढून टाकण्यापर्यंत परिस्थिती पोहोचल्याचे चित्र आहे.
यापूर्वी संत्रा निर्यातीसाठी भूतान आणि चीनसारख्या देशांमध्ये चांगली बाजारपेठ उपलब्ध होती. मात्र नंतर आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील बदल आणि बांगलादेशने आयात धोरण कठीण केल्यामुळे ही नवी अनुदान योजना सुरू करण्यात आली होती. सुरुवातीला ही योजना ३१ जानेवारी २०२४ पर्यंत मर्यादित होती, मात्र नंतर तिची मुदत वाढवण्यात आली.
आता ही योजना बंद झाल्याने निर्यातदार आणि शेतकरी दोघेही अडचणीत आले असून, शासनाने तातडीने पर्यायी उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
