उन्हाळ्यात थंडावा देणाऱ्या बर्फाच्या लाद्यांची मागणी घटली
साईमत/जळगाव/ प्रतिनिधी
उन्हाळ्याची उन्हे प्रचंड वाढल्यावरही जळगावमधील पारंपरिक बर्फ व्यवसाय आता संकटात सापडला आहे. एकेकाळी उन्हाळ्याच्या हंगामात हातगाडीवरून बर्फगोळा, थंड पाणी, रसवंती आणि सरबत विक्रीसाठी गर्दी करीत असलेल्या विक्रेत्यांची मोकळी मागणी आता ‘रेडिमेड’ आइस्क्रीमच्या आगमनामुळे कमी झाली आहे.
पूर्वी शहरात पाच बर्फ कारखाने सक्रिय होते; मात्र आता फक्त दोन कारखानेच उरले आहेत. घरगुती फ्रीज, बाजारात सहज उपलब्ध ब्रँडेड आइस्क्रीम, आणि लग्नसमारंभ, पार्ट्यांमध्ये रेडिमेड वस्तूंना वाढती पसंती यामुळे पारंपरिक बर्फ व्यवसायाचे गणित कोलमडले आहे.
वाढता खर्च, घटते उत्पन्न
विक्रीतील घट आणि उत्पादनाचा वाढता खर्च हे बर्फ व्यवसायासाठी मोठे आव्हान ठरले आहे. वीजदर, मजुरी व वाहतूक खर्च वाढल्याने बर्फ उत्पादन आता परवडेनासे झाले आहे. “मागणी आणि खर्च याचा मेळ बसत नसल्याने हा व्यवसाय टिकवणे कठीण झाले आहे,” असे उरलेल्या दोन कारखानदारांनी सांगितले. अनेकदा तयार बर्फ साठवून ठेवावे लागल्याने आर्थिक ताण अधिक वाढत आहे.
कारखाने झाले कमी
पूर्वी शहरात पाच बर्फ कारखाने चालू होते, पण आता केवळ दोन कारखाने उरले आहेत. व्यावसायिकांच्या मते, कालांतराने या दोन कारखान्याही बंद होऊ शकतात. पारंपरिक बर्फ व्यवसायाचे हे मंदीचे दिवस आहेत.
उत्पादन घटण्याची कारणे
-
बाजारात ब्रँडेड आइस्क्रीमची सहज उपलब्धता
-
अनेक दुकाने व हातगाड्यांवर फ्रीजरची सुविधा
-
बर्फ साठवणे व वाहतूक करणे खर्चिक
-
ग्राहकांची रेडिमेड वस्तूंकडे वाढती पसंती
-
फिरत्या विक्रेत्यांची संख्या घटणे
व्यावसायिकांचे तोटे
-
बर्फ कारखान्यांमधील उत्पादन घटले
-
उत्पन्न कमी झाले
-
तयार बर्फ साठवण्याची वेळ वाढली
-
वाढता वीजदर व उत्पादन खर्च
सध्या बर्फाची एक लादी १५० किलोची तयार केली जाते, ज्याची किरकोळ किंमत सुमारे ६०० रुपये आहे. उन्हाळ्याच्या हंगामात होणारी उलाढाल आता पूर्वीसारखी नाही. बर्फ तयार करण्यासाठी आरओ वॉटरचा वापर केला जातो. पूर्वी प्रत्येक दिवशी मोठ्या प्रमाणात बर्फ विक्री होत असत, परंतु आता रेडिमेड आइस्क्रीमच्या सर्वत्र उपलब्धतेमुळे मागणी निम्म्याहून अधिक घटली आहे.
या परिस्थितीमुळे जळगावमधील पारंपरिक बर्फ व्यवसायाचा उद्रेक काळाचा मागोवा घेणारा प्रवास आता मंदावला आहे.
