नवी दिल्ली
लडाखच्या संरक्षणासाठी आणि लोकशाही मूल्यांच्या रक्षणासाठी सुरू असलेल्या आंदोलनाचा लढा अधिक तीव्र झाला आहे. पर्यावरणवादी आणि सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाचा गुरुवारी १९वा दिवस उजाडला. प्रकृती खालावत चाललेली असली तरी, “मी दोन-चार दिवसांत मरणारा नाही,” अशा शब्दांत वांगचुक यांनी केंद्र सरकारला थेट आव्हान दिले आहे. तसेच, येत्या २० जुलै रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या ‘चलो संसद’ मोर्चात देशातील जनतेने मोठ्या संख्येने सहभागी व्हावे, असे आवाहन त्यांनी केले आहे.
बुधवारी रात्री एका व्हिडिओ संदेशाद्वारे वांगचुक यांनी आपल्या आरोग्याविषयी माहिती दिली. “उपोषणाच्या १८ दिवसांनंतरही माझे वैद्यकीय अहवाल समाधानकारक आहेत. ईसीजी सामान्य असून अशक्तपणामुळे स्नायू थोडे कमकुवत झाले आहेत, मात्र माझे हृदय आणि मेंदू पूर्णपणे व्यवस्थित कार्य करत आहेत,” असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
आंदोलन मागे घेण्यास नकार; ‘हा सत्ताधाऱ्यांना उत्तरदायी धरण्याचा संघर्ष’
देशभरातून अनेक नागरिक आणि ज्येष्ठ नेत्यांनी वांगचुक यांना उपोषण मागे घेण्याची विनंती केली आहे. काहींनी तर न्यायालयात धाव घेऊन सरकारने त्यांना सक्तीने अन्न द्यावे, अशी मागणीही केली. मात्र, या टप्प्यावर मागे हटण्यास वांगचुक यांनी स्पष्ट नकार दिला आहे.
”जर या टप्प्यावर उपोषण सोडले, तर सरकारला कोणत्याही मागण्या पूर्ण न करता आंदोलन संपवता येते, असा चुकीचा संदेश जाईल. हा संघर्ष केवळ वैयक्तिक नसून सत्ताधाऱ्यांना उत्तरदायी धरण्यासाठी आहे,” असे वांगचुक यांनी ठामपणे सांगितले.
२० जुलैला ‘एक्स्पिरिएन्शियल एज्युकेशन डे’ साजरा करण्याचे आवाहन
वांगचुक यांनी देशभरातील विद्यार्थी, युवक, शिक्षक आणि नागरिकांना २० जुलैच्या ‘चलो संसद’ मोर्चात सामील होण्याचे आवाहन केले आहे. हा केवळ एक निषेध मोर्चा नसून लोकशाही प्रत्यक्ष समजून घेण्याची मोठी संधी आहे, असे ते म्हणाले. या पार्श्वभूमीवर देशातील शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठांनी २० जुलै हा दिवस ‘एक्स्पिरिएन्शियल एज्युकेशन डे’ (प्रात्यक्षिक शिक्षण दिन) म्हणून साजरा करावा, अशी इच्छाही त्यांनी व्यक्त केली.
आंदोलनावर लक्ष ठेवून असलेल्या डॉक्टरांच्या वैद्यकीय पथकाने दिलेल्या माहितीनुसार:
वजन: ५७.१५ किलो (उपोषण सुरू झाल्यापासून सुमारे ८.९ किलो वजन घटले आहे)
रक्तदाब (Blood Pressure): १०५/७६
रक्तातील साखरेचे प्रमाण (Sugar Level): ८० mg/dL
ऑक्सिजन पातळी (Oxygen Saturation): ९७ टक्के
वांगचुक मानसिकदृष्ट्या पूर्णपणे सक्षम आणि खंबीर असून त्यांच्या प्रकृतीवर २४ तास वैद्यकीय पथकाकडून बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
राजकीय पाठिंबा आणि ‘मिस्ड कॉल’ मोहिमेला मोठा प्रतिसाद
बुधवारी जंतर-मंतर येथील आंदोलनस्थळी भीम आर्मीचे प्रमुख तथा खासदार चंद्रशेखर आझाद यांच्यासह समाजवादी पक्ष, तृणमूल काँग्रेस, काँग्रेस आणि सीपीआय (CPI) च्या अनेक खासदारांनी सोनम वांगचुक यांची भेट घेतली. लडाख आणि आंदोलनाशी संबंधित हे महत्त्वाचे मुद्दे संसदेच्या आगामी पावसाळी अधिवेशनात तसेच १९ जुलै रोजी होणाऱ्या सर्वपक्षीय बैठकीत उपस्थित करण्याचे आश्वासन या खासदारांनी दिले आहे.
दुसरीकडे, या आंदोलनाला जनमानसातूनही प्रचंड पाठिंबा मिळत आहे. आयोजकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, २० जुलैच्या ‘चलो संसद’ मोर्चाच्या समर्थनार्थ सुरू करण्यात आलेल्या ‘मिस्ड कॉल’ मोहिमेला देशभरातून उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला असून, आतापर्यंत १.३ लाखांहून अधिक नागरिकांनी आपला पाठिंबा नोंदवला आहे. सरकारने अद्याप मागण्यांवर कोणतेही ठोस उत्तर दिले नसले, तरी आंदोलक आपल्या भूमिकेवर ठाम आहेत.
