जळगाव/बऱ्हाणपूर:
खान्देशातील जळगावच्या केळीला मिळालेल्या जागतिक बहुमानानंतर आता शेजारील राज्य मध्य प्रदेशातील बऱ्हाणपूरच्या केळीलाही प्रतिष्ठित ‘भौगोलिक निर्देशांक’ (GI Tag – Geographical Indication) बहाल करण्यात आला आहे. जळगाव जिल्ह्यापाठोपाठ बऱ्हाणपूरला मिळालेल्या या मानामुळे केळी उत्पादक पट्ट्यात आनंदाचे वातावरण असून, मध्य प्रदेशसाठी हा अत्यंत अभिमानाचा क्षण मानला जात आहे.
या जागतिक मान्यतेमुळे बऱ्हाणपूरच्या केळीला राष्ट्रीयच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत एक स्वतंत्र आणि वैशिष्ट्यपूर्ण ब्रँड म्हणून ओळख मिळणार आहे. याचा थेट फायदा स्थानिक हजारो केळी उत्पादक शेतकऱ्यांना होणार असून, त्यांना पिकाला अधिक चांगला भाव, विस्तारित बाजारपेठ आणि निर्यातीच्या नव्या संधी उपलब्ध होतील.
दीर्घ पाठपुराव्यानंतर मिळाले यश
बऱ्हाणपूरच्या केळीला जीआय टॅग मिळाल्यानंतर मध्य प्रदेशच्या माजी मंत्री आणि स्थानिक आमदार अर्चना चिटणीस यांनी आनंद व्यक्त केला आहे. “हा बऱ्हाणपूरच्या सुपीक मातीत घाम गाळणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या अथक परिश्रमांचा सन्मान आहे,” अशा भावना त्यांनी व्यक्त केल्या.
२०१३-१४ मध्ये उद्यानिकी मंत्री म्हणून कार्यरत असताना अर्चना चिटणीस यांनी बऱ्हाणपूरच्या केळीला जागतिक स्तरावर ओळख मिळवून देण्याचा संकल्प केला होता. त्याच काळात जीआय टॅगसाठी आवश्यक असणारी शासकीय प्रक्रिया सुरू करण्यात आली होती. विविध सरकारी विभाग, तज्ज्ञ संस्था आणि शेतकरी यांच्या संयुक्त प्रयत्नांनी आणि सातत्यपूर्ण पाठपुराव्यामुळे अखेर बऱ्हाणपूरच्या केळीला हा बहुमान मिळाला आहे.
बऱ्हाणपूरची केळी तिच्या उत्कृष्ट गुणवत्ता, अप्रतिम गोड चव, आकर्षक आकार आणि भरघोस उत्पादन क्षमतेमुळे देशभरातील अनेक राज्यांमध्ये आधीच प्रसिद्ध आहे.
जीआय टॅग मिळाल्यामुळे होणारे फायदे:
कायदेशीर संरक्षण: बऱ्हाणपूरच्या केळीच्या नावाखाली होणाऱ्या बनावट केळी विक्रीला आणि फसवणुकीला आता आळा बसेल.
ब्रँड व्हॅल्यू वाढणार: जागतिक बाजारपेठेत या केळीची विश्वासार्हता वाढेल.
थेट आर्थिक लाभ: दलालांची साखळी तुटून शेतकऱ्यांना थेट निर्यातीतून मोठा आर्थिक नफा मिळण्याचा मार्ग मोकळा होईल.
जळगावच्या केळीनंतर आता बऱ्हाणपूरच्या केळीनेही जागतिक स्तरावर मारलेली ही झेप कृषी क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
