साईमत वृत्तसेवा
मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धाने जागतिक राजकारणाचे चकमकीचे वातावरण आणखी तापले आहे. अमेरिका, इस्त्रायल आणि इराणमध्ये सुरू असलेला संघर्ष आता १४व्या दिवसात पोहोचला असून, इराणच्या बाजूने चीनच्या मोठ्या पावलामुळे परिस्थिती आणखी जटिल बनण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
मध्य पूर्वेत अमेरिकेच्या आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यांमुळे इराणला प्रचंड नुकसान झाले आहे. मात्र इराणने देखील परत हल्ल्यांचा जोर धरला असून, या संघर्षात इस्त्रायलचा मोठा नुकसान तर अमेरिकेचेही अनेक सौनिक मारले गेले आहेत. शुक्रवारी इराणने अमेरिकेचं चौथ विमान पाडल्याची माहिती मिळाली आहे. अमेरिकेने प्रारंभी या युद्धाला काही दिवसांतच संपण्याची अपेक्षा ठेवली होती; मात्र आतापर्यंतचा अनुभव हे धोकादायक ठरत आहे.
रशियाच्या पाठिंब्यानंतर आता चीननेही इराणच्या मदतीसाठी महत्त्वपूर्ण घोषणा केली आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने जाहीर केले आहे की, युद्धात होरपळलेल्या इराणसाठी चीन २ लाख डॉलरची मदत देणार आहे. चीनने म्हटले आहे की, “या युद्धामुळे इराणच्या नागरिकांना मोठा त्रास झाला आहे; मानवतेच्या दृष्टिकोनातून ही मदत दिली जात आहे. आवश्यक मदत सतत चालू राहणार आहे.”
चीनच्या या निर्णयामुळे अमेरिकेचे तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. रशिया आणि चीन या दोन्ही दळणवळणांमुळे इराणला जागतिक पाठिंबा मिळत आहे. याचबरोबर, होर्मुजच्या सामुद्रधुनी इराणने बंद केल्यामुळे जागतिक इंधन बाजारात तुफान तुटवडा निर्माण झाला आहे, ज्याचा मोठा परिणाम भारतासह अनेक देशांवर जाणार आहे.
विश्लेषकांचे मत आहे की, जर चीनकडून मदत सतत मिळत राहिली तर युद्ध काही दिवसांपर्यंत सुरू राहण्याची शक्यता आहे आणि मध्य पूर्वेतील तणाव आणखी वाढेल. यामुळे जागतिक स्तरावर राजकीय व आर्थिक परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची चिन्हे दिसून येत आहेत.
या पार्श्वभूमीवर, जागतिक शक्तींनी परिस्थितीवर काटेकोर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. चीनच्या निर्णयानंतर इराण आणि अमेरिका-इस्रायल संघर्षाचा पुढील प्रवाह जगासाठी निर्णायक ठरू शकतो.
