साईमत प्रतिनिधी
गेल्या अनेक महिन्यांपासून प्रलंबित असलेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचा कार्यक्रम अखेर राज्य निवडणूक आयोगाने आज (४ नोव्हेंबर) जाहीर केला. यामुळे राज्यातील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले असून नगरपरिषद, नगरपंचायत पातळीवरील राजकीय समीकरणांना वेग आला आहे.
राज्य निवडणूक आयुक्तांनी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर करताना सांगितले की, २ डिसेंबर रोजी मतदान, ३ डिसेंबर रोजी मतमोजणी, तर १० डिसेंबर रोजी निकाल जाहीर करण्यात येणार आहे.
या पहिल्या टप्प्यात नगरपरिषद व नगरपंचायतींसाठी निवडणुका होणार असून पुढील टप्प्यात जिल्हा परिषद आणि महानगरपालिका निवडणुकांचा कार्यक्रम जाहीर केला जाईल.
निवडणूक कार्यक्रम असा
अर्ज दाखल करण्यास सुरुवात – १० नोव्हेंबर २०२५
अर्ज दाखल करण्याची अंतिम मुदत – १७ नोव्हेंबर २०२५
अर्जांची छाननी – १८ नोव्हेंबर २०२५
अर्ज माघारी घेण्याची अंतिम मुदत – २१ नोव्हेंबर २०२५
आक्षेप नोंदवलेल्या ठिकाणी अर्ज माघारी घेण्याची अंतिम मुदत – २५ नोव्हेंबर २०२५
निवडणूक चिन्ह व उमेदवारांची अंतिम यादी जाहीर – २६ नोव्हेंबर २०२५
मतदानाचा दिवस – २ डिसेंबर २०२५
मतमोजणी – ३ डिसेंबर २०२५
निकाल जाहीर – १० डिसेंबर २०२५
राज्यातील २४६ नगरपरिषद व ४२ नगरपंचायतींच्या सार्वत्रिक निवडणुका यंदा घेण्यात येणार आहेत.
एकूण ६,८४९ सदस्य आणि २८८ अध्यक्ष निवडले जाणार आहेत.
यामध्ये १० नव्या नगरपरिषदांचा आणि १५ नव्या नगरपंचायतींचा समावेश आहे.
एकूण ३,८२० प्रभागांमधून ६,८५९ जागांसाठी मतदान होणार असून,
महिलांसाठी आरक्षित जागा: ३,४९२
अनुसूचित जातींसाठी: ८९५
अनुसूचित जमातींसाठी: ३३८
मागासवर्गीय प्रवर्गासाठी: १,८२१
या निवडणुकीत खर्च मर्यादेत वाढ करण्यात आली आहे.
अ वर्ग नगरपरिषद: अध्यक्ष ₹१५ लाख, सदस्य ₹५ लाख
ब वर्ग नगरपरिषद: अध्यक्ष ₹११.२५ लाख, सदस्य ₹३.५ लाख
क वर्ग नगरपरिषद: अध्यक्ष ₹७.५ लाख, सदस्य ₹२.५ लाख
नगरपंचायत: अध्यक्ष ₹६ लाख, सदस्य ₹२.२५ लाख
मतदारांसाठी तंत्रज्ञानाचा वापर
राज्य निवडणूक आयोगाने मतदारांच्या सोयीसाठी मोबाईल अॅप आणि संकेतस्थळ उपलब्ध करून दिले आहे.
या माध्यमातून मतदारांना आपले नाव, मतदान केंद्र, उमेदवारांची माहिती, शैक्षणिक पात्रता, आर्थिक स्थिती आणि गुन्हेगारी पार्श्वभूमी जाणून घेता येईल.
या निवडणुकांमध्ये एकूण १ कोटी ७ लाख ३ हजार ५७६ मतदार सहभागी होणार आहेत.
पुरुष मतदार – ५३,७९,९३१
महिला मतदार – ५३,२२,८७०
इतर मतदार – ७७५
एकूण १३,३५५ मतदान केंद्रांवर मतदानाची व्यवस्था करण्यात आली असून, १३,७२६ कंट्रोल युनिट आणि २७,४५२ बॅलेट युनिट्स ईव्हीएमसाठी तयार ठेवण्यात आल्या आहेत.
राज्यातील सर्व सहा विभागांतील नगरपरिषद व नगरपंचायती या निवडणुकीत सहभागी आहेत.
कोकण विभाग: २७ (पालघर – ४, रायगड – १०, रत्नागिरी – ७, सिंधुदूर्ग – ४, ठाणे – २)
नाशिक विभाग: ४९ (जळगाव – १८, नाशिक – ११, अहिल्यानगर – १२, धुळे – ४, नंदूरबार – ४)
पुणे विभाग: ६० (कोल्हापूर – १३, पुणे – १७, सांगली – ८, सातारा – १०, सोलापूर – १२)
छत्रपती संभाजीनगर विभाग: ५२ (छत्रपती संभाजीनगर – ७, बीड – ६, धाराशिव – ८, हिंगोली – ३, जालना – ३, लातूर – ५, नांदेड – १३, परभणी – ७)
अमरावती विभाग: ४५ (अमरावती – १२, अकोला – ६, बुलढाणा – ११, वाशीम – ५, यवतमाळ – ११)
नागपूर विभाग: ५५ (भंडारा – ४, चंद्रपूर – ११, गडचिरोली – ३, गोंदिया – ४, नागपूर – २७, वर्धा – ६)
या कार्यक्रमामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे बिगुल औपचारिकरीत्या वाजले असून राज्यातील सर्व राजकीय पक्ष आता मैदानात उतरण्यास सज्ज झाले आहेत.
नगरपंचायत ते नगरपरिषद पातळीवर नव्या राजकीय समीकरणांना चालना मिळणार असून डिसेंबरच्या सुरुवातीला महाराष्ट्राच्या राजकीय रंगमंचावर लोकशाहीचा जल्लोष पाहायला मिळणार आहे.
