साईमत,बंगळुरू ः वृत्तसंस्था
चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर चांद्रयान-३ च्या यशस्वी लँडिंगनंतर, इस्रोने शनिवारी सूर्याचा अभ्यास करण्यासाठी आपली पहिली मोहिम पाठवली.आदित्य एल-१ नावाची ही मोहीम पीएसएलव्ही-सी ५७ च्या आवृत्ती रॉकेटचा वापर करून श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून सकाळी ११.५० वाजता प्रक्षेपित करण्यात आली. हे चार टप्प्यातील रॉकेट आहे. रॉकेटने ६३ मिनिटे १९ सेकंदानंतर आदित्यला २३५ १९५०० किमीच्या कक्षेत सोडले. सुमारे ४ महिन्यांनंतर ते पॉइंट-१ वर पोहोचेल.या ठिकाणी ग्रहणाचा कोणताही प्रभाव दिसत नाही, त्यामुळे येथून सहजपणे सूर्यावर संशोधन करता येते. आदित्य यानला सूर्य आणि पृथ्वीच्या मध्ये असलेल्या हॅलो ऑर्बिटमध्ये ठेवण्यात येणार आहे. इस्रोचे म्हणणे आहे की, १ बिंदूभोवती प्रभामंडल कक्षेत ठेवलेला उपग्रह कोणत्याही ग्रहणाशिवाय सूर्याला सतत पाहू शकतो. याच्या मदतीने रिअल टाईम सोलर ॲक्टिव्हिटी आणि अवकाशातील हवामानाचेही निरीक्षण करता येईल.
सूर्याचा अभ्यास का महत्त्वाचा आहे?
सूर्य हा सूर्यमालेचा केंद्र आहे ज्यामध्ये आपली पृथ्वी अस्तित्वात आहे.आठही ग्रह सूर्याभोवती फिरतात. सूर्यामुळे पृथ्वीवर जीवसृष्टी आहे. सूर्यापासून ऊर्जा सतत वाहत असते. आपण त्यांना चार्ज केलेले कण म्हणतो. सूर्याचा अभ्यास करून, सूर्यामध्ये होणारे बदल पृथ्वीवरील अवकाश आणि जीवनावर कसा परिणाम करतात हे समजू शकते.
सूर्याबाबत सध्या काय माहिती आहे?
सूर्य भव्य हायड्रोजन बॉम्ब आहे. तिथे हायड्रोजन हीलियमची निर्मिती होते. या प्रक्रियेच्या माध्यमातून प्रचंड ऊर्जा निघते. या ऊर्जेचा अंशच आपल्याला मिळतो. पृथ्वीच्या प्रति चौरस मीटर भागाला सूर्याकडून १०००+ वॉट ऊर्जा मिळते. या प्रमाणावरून सूर्यापासून किती ऊर्जा निर्माण होत आहे आणि संपूर्ण विश्वाला मिळत आहे, याचा अंदाज लावला जाऊ शकतो.
सूर्यदेखील संपणार आहे का?
बिगबँग थेअरीनुसार, विश्वाच्या उत्पत्तीनंतर काळासोबत सूर्य अस्तित्वात आला.सूर्याच्या निर्मितीला सुमारे ४ अब्ज ६० कोटी वर्षे झाली आहेत.संपूर्ण विश्वाचे कोणतेच अस्तित्व अनंतकाळासाठी राहणार नाही.आपण सूर्य समजून, जाणून घेतला तर सौरमंडळाचे अस्तित्व कधीपर्यंत असेल, हे कळेल. एकेदिवशी याचे अस्तित्व संपणार आहे आणि त्याच्याही खूप आधी अनेक खगोलीय घटना घडतील. पृथ्वीचा आकार वाढेल आणि त्याचे एका लाल ताऱ्यामध्ये रुपांतर होईल.
